حسين مير حيدر
93
معارف گياهى ( فارسى )
تسكين درد آن بسيار نافع است . مقدار خوراك آن بتنهايى با زعفران تا 3 گرم و به طور تركيب با ساير ادويه كمتر است . سورنجان مضر معده است و ايجاد دلپيچه و ضعف در معده و كبد مىنمايد از اين نظر بايد با كتيرا و شكر و زعفران خورده شود و در مواردى كه براى رفع درد مفاصل مىخورند بايد با هموزن آن زنجبيل و فلفل كه اثر آن را تشديد مىنمايد ، بخورند . اشخاصى كه ناراحتى معده و كليه و كبد دارند بهتر است كه از خوردن كلشيك يا كولشىسين خوددارى نمايند . بههرحال خوردن غدهء گياه در هر مورد بايد زير نظر پزشك و با توصيهء پزشك باشد . اگر كسى در اثر خوردن نوع غدهء سياه يا سرخ آن مسموم شده باشد بايد فورا به پزشك مراجعه كند و قبل از دسترسى به پزشك به عنوان كمكهاى اوليه كوشش نمايند با خوردن شير تازهء گاو وادار به استفراغ و قى شود ، كه سم خارج گردد و در صورت امكان از پادزهر آن استفاده شود . بررسىهاى پزشكى نشان داده است كه كولشىسين در تغيير ساختمان سلولى و حتى تغيير و تأثير در وضع كروموزومها آثارى دارد ، بنابراين استفاده از غدهء گياه يا از مادهء عامل كولشىسين بايد در موارد خيلى لازم كه پزشك تنها راه معالجه تشخيص دهد ، انجام گيرد . در بازار دارويى ايران نوعى دارو با نام « سورنجان مصرى » مىفروشند كه آن را « شنبليد » نيز مىگويند كه به احتمالى مشابه سورنجان سفيد است . اين گياه سورنجان مصرى يا شنبليد در اغلب مدارك قديم مخلوط با سورنجان نوشته شده است ولى گياهى است متفاوت ، به فرانسوى Hermodactyle و به انگليسى Hermodactyl گويند . در ايران از سورنجان مصرى معمولا به عنوان مسهل و براى دفع بلغم استفاده مىشود و از مخلوط آن با صبر به مقدار معين كه تجويز شده باشد ، زير نظر پزشك ، براى معالجهء بيمارى مفصل ران و سياتيك تجويز مىشود و از گرد آن با مخلوط با كره تندشده شيافى درست مىكنند كه براى بواسير مفيد است .